Gehiago irakurri nahi baduzu:  http://www.diariovasco.com/v/20130423/alto-deba/crea-foro-guraso-elkargunea-20130423.html

Ahaztu gara umeak berezkoa duen naturaltasun horretaz, nahi duguna da bizi dugun gizartera egokitze dadin. Gizarte honetara egokitzea astakeria bat da! Hau gizarte gaixo bat da, orokorrean esanda, jende asko ez dago ondo: angustiak (beldurra) jota dago, estresak jota… Desegokitze maila bat erakusten ez duena galduta dago.

Umea ez badugu modu natural batean ikusten, ikasi eta instruitu egin behar dugula uste badugu, azkenean, behartu egiten dugu: ikasi behar du jaten, ikasi behar du lo egiten, ikasi behar du besteak errespetatzen, arauak barneratzen… mila gauza. Eta hori ez da kontua.

Gehiago irakurri nahi baduzu:  http://www.hikhasi.com/albistea.php?id=725

Cascavell haur eskolari dagokionez, azpimarratzekoa iruditu zitzaigun bertako langile guztien inplikazioa. Garbitzaileek eta sukaldeko langileek bere egiten dute eskolako proiektua. Esan gabe doa proiektu partekatua izateak balio erantsia ematen diola zentroari. Gainera, euren inplikazioa gako da esperimentazio ekintzak aurrera eramateko garaian.

Langile guztien inplikaziotik haratago, Cascavell haur eskolan bestelako hezkuntza kezkak ere badituzte. Adibidez, esplorazioa bultzatzeko estrategia anitzak dituzte, haur bakoitzarentzat pertsonalizatutako arreta une intimoak izaten dituzte, haur bakoitzaren mugimenduarekiko erabateko errespetua adierazten dute… Hain zuzen ere mugimenduarekiko errespetuari dagokionez, Pikler-en ikuspegia aldarrikatzen dute. Benetan interesgarria mugimenduan dagoen haur bati pixoihala aldatzeko modua!

Cespedes haur eskolari dagokionez, lehenik eta behin proiektuaren berezko indarra azpimarratu behar da. Cespedes ez da Haur Hezkuntzako zentro arrunt bat, askoz ere gehiago da. Eskolatik haratago, haurraren ongizateari begirako zentrotzat har daiteke. Zergatik? Haur eskolaren ohiko zerbitzuez gain, komunitateari begirako makina bat zerbitzu eskaintzen duelako. Proiektuaren hastapenetatik inplikatuta egon dira herriko emagina, pediatra, zerbitzu sozialetako udal beharginak… Inplikazio horrek ahalbideratu du haurrei ez ezik, familiei eta oro har interesa duten komunitateko gainerako kideei ikastaroak, eztabaida irekiak, jolaserako aukerak… eskaintzea. Eta, bidenabar, horrek guztiak ahalbideratu du Cespedes bihurtzea ahots ezberdinen topaleku.

Haur eskola eta topaleku izaera bikoitz horrek isla dauka espazioaren antolaketan. Alde batetik, lehenengo solairuan, haur eskolarekin lotutako elementu guztiak daude. Bestetik, bigarrenean lekutzen dira arestian aipatutako zerbitzu guztiak: familientzako espazioak, ikastaroak eta eztabaidak egiteko tokiak, eskolatik at kokatutako jolas esparrua…

Zehazki haur eskolako espazioari dagokionez, gure arreta piztu zuten bi elementutan zentratuko dugu gure testua: plaza eta kanpoko jolastokia. Plaza da gela guztiekin komunikatuta dagoen espazio zabala. Herriko plazek historikoki egin izan duten bezala, gela ezberdinetako haurrak elkartzeko tokia da. Toki hori, baina, oso espazio aberatsa da. Haurraren mugimendua baimentzen duen espazio zabala da, igo, jaitsi eta ezkutatzeko makina bat aukera ematen duena. Halaber, esploraziorako oso bestelako materialak eskaintzen ditu, baita jolas sinbolikorako ere.

Kanpoko jolastokiari dagokionez, bere osotasuna azpimarratu behar genuke. Hamaika aukera ematen dituen espazioa da: gordetzeko, ezkutatzeko, jolas sinbolikorako, mugimendurako, atsedenerako, urarekin eta hondarrarekin esperimentatzeko, naturarekiko harremanak izateko, lurrean “marrazteko”… Ikusgarria eta ikustekoa, ezbairik gabe.

Kataluniara eginiko ikasbidaiaren kontakizunarekin amaitzeko, ezin ditugu aipatu gabe utzi Rosa Vidiella, Elia Martinez eta Teresa Godall. Eurekin izandako elkarrizketek aukera eman ziguten haurraren ikuspegiaz eta, bide batez, Haur Hezkuntzaz hausnartzeko. Hausnarketa horretatik ondorioztatzen dugu, batez ere, haurrarekiko begirada zorroztu behar dugula, haurrak igortzen dituen seinaleei erantzun egokia emateko. Azken batean, seinaleei erantzun egokia ematean oinarritzen da Haur Hezkuntzako irakasle onaren esku-hartzea.

Lehenik eta behin, aitortu behar dugu oso harrera ona egin zigutela Universitat de Vic-en. Eurei esker aukera izan genuen bertan eskaintzen duten Montessori masterraren nondik norakoak ezagutzeko. Halaber, Maria Montessorik berak hautatuko lituzkeen materialekin hornitutako gela ere ezagutu genuen. Horrez gain, parada izan genuen unibertsitatean bertan daukaten Haur Hezkuntzako laborategia bertatik bertara ikusteko. Bere ideologoaren omenez Teresa Buscart izendatutako laborategia oso baliabide interesgarria da Haur Hezkuntzako graduko ikasketetako ikasleekin simulazioak egiteko, espazio, material eta proposamen didaktikoen antolaketa lantzeko eta oro har, euren ikasketei izaera praktikoagoa emateko. Argazkian ikus daitekeenez, unibertsitatean bertan kokatutako Haur Hezkuntzako ohiko gela bat da.

Baina euren proiektu eta azpiegituraz gain, aukera eman ziguten Vic hiriko eta Tona herriko eskola bana ezagutzeko.

Batetik, Vicen 3 urtetik gorakoentzako La Sinia izeneko eskola bisitatu genuen. Eskola lekutzen da batez ere Afrikatik etorritako pertsonak bizi diren auzo batean. Kokapen horrek eskolaren izaera baldintzatu du, bertako ikasleen gehiengoak jatorri afrikarra baitu. Berez, eztabaida handia egon zen eskolan. Zer da hobe etorkinak hiriko hainbat eskolatan banatzea ala auzoaren errealitatea onartu eta auzoan errotutako eskola bat eraikitzea? La Sinian bigarren aukera horren alde egin zuten baina baldintza batekin: katalanera izatea jatorri ezberdinetako haur horien topagune. Eta zinez interesgarria izan da beren hizkuntzaren aldeko apustua egunerokotasunean nola gauzatzen den ikustea: ikasturtean zehar etortzen diren ikasleei begirako harrera zerbitzua, hizkuntza eta jolasa uztartzeko baliabideak, proiektuka lan egitea, egunerokotasunaren dokumentazioa…

Bestetik, 0-3 urteko haurrak hartzen dituen Tonako Udalak bultzatutako haur eskola da Pa amb xocolata. Pasioz betetako haur eskola da, militantziaz. Hori diogu zenbait kasutan, azpiegitura edo material eskasiari erantzuten diotelako eurek beraiek sortutako materialekin. Hantxe ikasi genuen zenbat gauza egin daitezkeen hozkailu bateko kartoizko kutxarekin edo frutak eramateko saski handiekin. Baina sormen handiko lanez gain, proiektu sendoa dauka haur eskolak. Proiektu sendoa da oso argi dituztelako beren printzipioak: haurren errespetua, bere zentzurik zehatz zein zabalenean eta gurasoekiko harremanak. Gurasoekiko harremanei dagokienez, egunerokotasunetik haratago, azpimarratzekoak iruditu zitzaizkigun gurasoekin egiten dituzten afari eta jaialdiak, besteak beste.

Honaino Vic inguruak emandakoak. Bartzelonan ikusitakoak hurrengo post baterako utziko dugu.

Bisitatutako lehenengo zentroa Marta Graugesek sortutako Gira-Sol bizi-espazioa izan zen. Bizi-espazio moduan definitzen da zentro balioanitza delako. Goizez, 1-3 adin tarteko haurrentzako “eskola” gisa funtzionatzen du; arratsaldez, berriz, 3-8 urtekoentzako jolas espaziorako. Baina, bi funtzio horiez gain, oso bestelako ikastaroak eskaintzen zaizkie helduei.

Berezitasun horretan, benetan deigarriak dira Gira-Sol-en espazioaren konfigurazioa eta materialen aukeraketa. Graugesen esanetan, espazioa eta materialak aukeratu dira haurrek euren potentzialtasun guztia atera ahal izateko moduan. Horrek dakar gelak berak haurrei aukera anitzak ematea, tartean mugitzeko aukera. Berrikuntza esanguratsua da hori, zentro askotan, haurren mugimendurako aukera mugatuta baitago psikomotrizitate gelara edo jolastokira.

Mugimendurako aukeratik haratago, esanguratsuak dira hautatutako materialak: egurra nonahi; infantilismo txepelik gabeko marrazkirik gabe; estereotipoetatik urrundutako material naturalak; jolas sinbolikorako nahi beste aukera ematen duten gehiegi definitu gabeko materialak… Argazkian ikus daitekeen bezala, toki berezi bezain zaindua.

Gira-sol bisitatu eta gero, Quart herrira jo genuen, bertako eskola berrira: Nou de Quart. Eskola berria bada ere, aurre fabrikatutako eraikin batzuetan kokatutako 3 urtetik gorako haurrak jasotzen dituen eskola da. Aurre fabrikatutako eraikinetan, aldez aurretik ondo pentsatutako eskola da. Carmen Ternero zuzendariaren esanetan, Freineten ekarpenetan oinarritutako hezkuntza proiektua dute. Gogoan izan dezagun Freinetek aldarrikatzen zuela, besteak beste, haurren autonomian eta bizipenetan oinarritutako hezkuntza. Ikusitakoagatik, esan dezakegu eskola koherentea dela ikuskera horrekin. Batetik, haurrei aukera ematen zaie euren interesekin bat datozen ekintzak aukeratzeko. Bestetik, oso bestelako bizipenetatik igaro behar izaten dira haurrak: elkarrekin gosaria egitetik edo elkarrekin basora joatetik, ordenagailu zaharrak zatikatu edo zurgintzarekin lotutako esperimentazio ekintzak aurrera eramatera. Azken horiekin lotuta, azpimarratzekoa da eskolak berak era horretako ekintzak aurrera eramateko daukan gela. Esan dezakegu inoiz ez dugula ikusi zurgintza, ordenagailuen zatikatzea eta antzeko ekintzak aurrera eramateko hain ondo hornitutako espaziorik.

Nou de Quarteko proiektuarekin amaitzeko, ezin dugu ahaztu eskolaren sorreratik indarrean egon den elementu bat: komunitatearekiko eta bereziki familiekiko elkarlana. Elkarlan horren isla da eskolaren izena bertako haur baten aitak proposatu eta komunitateak berak bozketa bidez onartutakoa izatea. Baina sorreratik haratago, egunerokotasunean ere beren tokia dute gurasoek eskolan: ipuinak kontatzera joaten, euren esperientziak kontatzen, bizipen ekintza horietan parte hartzen…

Esperientzia interesgarriak dira Gira-sol zein Nou de Quartekoak, baina ez ikusitako bakarrak. Aurki jarraituko dugu ikasbidaiak emandakoarekin.

Child maltreatment constitutes a social problem that affects all societies of the world. A recent study by the World Health Organisation points out that millions of children suffer some form of maltreatment and require medical and social attention. It should be noted that around 53,000 children are murdered every year; the prevalence of sexual abuse is 73 million (7%) and 150 million (14%) in boys and girls, respectively, under 18 years of age; and between 25% and 50% of the children inform that they have been physically abused.

Child maltreatment in childhood and adolescence is recognized as an important psychopathological risk factor and is associated with poor psychological function in childhood and adolescence and adulthood. The aim of this book is to address the issue of child abuse and neglect from a multidimensional perspective. You will find a selection of internationally recognized works addressing the issue of child maltreatment both from a theoretical and applied view.

In the opening chapter, Dr. Muela, Dr. López de Arana, Dr. Barandiaran, Dr. Larrea, and Dr. Vitoria tackle the difficulties present in adequately conceptualizing child abuse and neglect, provide data on its incidence and describe the main psychopathological consequences associated with each type of child maltreatment. In the second chapter, Prof. Al-Shail Essam, Dr. Kattan Hoda, Dr. Aldowaish Abdullah, and Dr. Hassan Ahmed, focusing in Saudi Arabia, examine cultural factors that contribute to child abuse and neglect. In the third chapter, Dr. Lazenbatt examines how domestic maltreatment can have an impact early in an infant’s life, even as early as pregnancy and the postpartum period and can affect infants’ physical and emotional health, their learning and their capacity to form positive relationships throughout their lives. In the fourth chapter, Dr. Cyr, Dr. Dubois-Comtois, Dr. Michel, Dr. Poulin, Dr. Pascuzzo, Losier, Dr. St-Laurent, and Dr. Moss inform on how attachment theory may be useful to assess and promote parental competency in child protection cases. In the fifth chapter, Prof. Mandisa provides a background theoretical context to the occurrence of human trafficking of young women and girls for sexual exploitation in South Africa. In the sixth chapter, Prof. Bannwart and Prof. Williams examine health professionals difficulties in identifying and reporting child maltreatment. In the seventh chapter, Dr. Martín analyzes the role played by residential care within the childhood welfare systems, acknowledging its strengths, but also its weaknesses. Finally, in the last chapter, Prof. Euichul and Prof. Joonbin analyze current technologies used for prevent crimes against children.

You can download the book in http://www.intechopen.com/books/child-abuse-and-neglect-a-multidimensional-approach

Policies for under three’s education and care; Under three’s learning and development; Brain development; Play; Staff development for the education of birth to three; Educational programs continuity (0-3 and 3-5); European/international overviews on policies, research, practices, teacher education, professionalism; Early education and diversities; Innovative educational programs: philosophy, practice, research; Longitudinal studies; Home-center transitions; Transitions between crèche (0-3) and preschool (3-5); Families involvement; Communities involvement; Research paradigms; Praxiological research; Teacher education and workforce development; Project work; Participatory pedagogies (0-6); Pedagogical documentation (0-6); Learning portfolios (0-6); Children perspectives about school (0-6); Children perspectives about life (0-6); Pedagogical approaches for early years learning (0-6).

Bistakoa da konferentzian gai ezberdin ugari izan direla hizpide beti ere Haur Hezkuntza izanik eragin-gunea. Hitzaldi eta eztabaida ezberdinak aurkezteaz bat interes bereziko taldeen baitan ere antolatu dira mahai-inguruak. Interes gune ugari eta erakargarriak asko baziren ere, Hazitegiren arreta deitzen du talde batek bereziki: Outdoor play and learning taldeak.

Outdoor play and learning taldeak antolatutako eztabaida taldeetan parte-hartzeko aukera izan dugu. Bertan kanpo espazioaren erabileraren garrantzia azpimarratzen da ikuspegi askotatik. Alde batetik, bada mugimendu garrantzitsu bat kanpo espazioaren ezaugarriekin identifikatzen dena. Hots, mugimenduan eta jarduera fisikoan oinarritutako jolasa ikusten dute haur hezkuntzarako ezinbestekotzat. Eta horren ildotik saiatzen dira zehazten haur hezkuntzako kanpo espazioaren antolaketa estrukturalak nola eragin dezakeen haurrengan, besteak beste. Horretarako jarduera fisikoaren intentsitatean jartzen dute foku berezia eta hura neurtzeko azelerometro eta GPSak dira gehien erabiltzen dituztenak.

Bestalde, ikusi dugunaren arabera, Europan egiten diren kanpo espazioko pedagogiaren ikerketek hezitzaile eta haurren arteko harremanetan jartzen dute arreta. Paradigma honetatik planteatzen diren ikerketek aztertzen dute hezitzaileek zer nolako esku hartzea duten umeen garapenean eragiteko, zehazkiago esplorazioa sustatzeko, ongizatea bermatzeko. Ikuspegi honek ere badu lotura estua arriskuaren hautemate eta kanpo espazioko jolasaren esanguratasunarekin. Hari horretatik ikusi da batez ere aztertzen dela haur hezkuntzako irakasleek arriskuaz duten pertzepzioaren inguruan. Eta horren ondorioz, Haur Hezkuntzako irakasleek kanpo espazioaz egiten duten erabileraz.

Talde honen ikerketa lerroak ikusirik, esan daiteke bi foko nagusi daudela: kanpo espazioaren ezaugarriak versus kanpo espazioaren erabilera. Hazitegitik gure testuinguruan biak ikertzea ezinbestekoa dela antzematen dugu. Hala ere, EECERAk antolatutako konferentzian izandako EZTABAIDAN oinarrituz, post honetan erabilerari edo alderdi pedagogikoari so egingo diogu.

Ikertzaileen lanen ondorioak zentzu horretan paradoxikoak zirela topatu genuen. Batzuk kanpo espazioaren programazioaren aldeko ondorioak ateratzen zituzten bitartean, beste batzuk kanpo espazioaren programazioaren aurkako ondorioak lortu zituzten. Hortaz, eztabaida sakonagoa dela iruditzen zaigu. Kontua ez da programazioa bai edo ez. Kontua da zelan ulertzen dugun hezkuntza eta hezkuntzaren funtzioa zein izan beharko litzatekeen argitu beharra dagoela.

Hezitzaileon lana -bai barne bai kanpo espazioan- umeen garapena eta ongizatea sustatzea da. Eta horretarako testuinguru aproposak, egokiak, hezitzaileak antolatu behar ditugu. Gu ez gara ezagutzaren transmisoreak, guk ez ditugu umeen galderak erantzun behar, euren galderen erantzunak aurkitzeko biziko duten prozesuaren bidaide izan behar gara. Hortaz, ez ginateke hainbeste arduratu beharko programazioekin, programazioen atzetik dagoen ikuspegia tradizionala baita. Programazio batekin bilatzen ohi dena hezkuntzan eduki edo jakintza batzuen transmisioa da, errepikapenen bidezko memorizazioa alegia. Horrez gain, Watamurak bere ikerketa batzuetan agerian utzi du estrukturatuegiak diren testuinguru pedagogikoak, hots, programazio oso itxiak eta malgutasunik gabekoak estresagarriak izaten dira umeentzako, erritmoen errespeturako oztopo direlako, umeak behartuta daudelako jarduera konkretu batzuetan murgiltzera edo beste umeekin sozializatzera aintzat hartu gabe zein den euren egoera emozionala.

Hori dela eta, hezteko prozesurako dauzkagun oinarriak gelarako zein kanpo espaziorako berberak izan beharko lirateke. Hezitzaileok pentsatu beharko genuke zer nolako eskaintza espaziala eta materiala egin behar diegun umeei euren beharrak ase ditzaten. Horri begira bagaude, kanpo zein barne espazioaren ezaugarri estrukturalak kalitatezkoak izango dira. Baina horrez gain, pentsatu behar dugu gure interbentzioan eta erabaki zer izan nahi dugun: transmisore? bidaide?

Ikertzaile batzuk kanpo espazioaren erabileraren inguruan ikertzen dutenean erreferentziatzat hartzen dute barruko espazioa, hau da, gela. Baina gelan egiten dena egokia da pedagogikoki? Bat egiten du Haur Hezkuntzan ditugun helburuekin?

Hazitegikoen ustez begiradak alderantzizko norabidea izan beharko luke. Kanpo espazioaren antolaketarako gela erreferentziatzat hartu beharrean, herrialde batzuetan behintzat, barne espazioaren antolaketarako, kanpo espazioa izan beharko litzateke eredua.

Azkenik, aipatzekoa da gero eta garrantzi gehiago hartzen ari direla haurren beraien ahotsak. Alegia, ikerketek geroz eta interes handiagoa dute haurren parte-hartzean. Ikerlariek bilatzen dute haurrek deskribatzea eta azaltzea zeintzuk diren haien nahiak. Hezkuntzan horretara aspaldi moldatu bazen diskurtsoa, zergatik ez ikerketara? Haurrentzat erakargarria den kanpo espazioa nolakoa den jakin nahi badugu, esaterako, nor hobeto haurra bera baino, hori deskribatzeko? Ikerlari ezberdinek, euren emaitzen fidagarritasuna auzitan jarriz (haurrek erantzun egokiaren bila ibil daitezkeelako), erakutsi dituzte mahai ingurutan haurrei egindako elkarrizketak, bideo grabaketak edo haurrek beraiek kanpo espazioan egin dituzten argazkiak. Eta horiek izan dira beraien ikerketetan abiapuntu nagusia.

Beraz, horiek izan daitezke konferentzia honetatik atera ditzakegun ondorioak eta hausnarketarako uzten dugun gaiak: kanpo espazioan programazioen beharrik ba ote dago? ikerketan ere eman behar al zaie haurrei ahotsa?

We presented a poster with the next title: Differential susceptibility hypothesis:  Children`s temperament moderates the relation between caregiver’s sensitivity and cortisol baseline’s change at child care centre.

In this work our intention was to make known the two main findings of one of our research:

1. Cortisol baseline reverse when children spend a full day at child care centre
2. Child temperament moderates the relation between caregiver sensitivity and cortisol baseline’s change at child care centre. That is, when child temperament is difficult: caregiver’s high sensitivity is a protective variable because cortisol baseline does not change; caregiver’s low sensitivity is a risk variable because cortisol baseline changes.

Johann Heinrich Pestalozzi (Zurich, 1746-01-12 – Brujas, 1827-02-17) suitzar pedagogo berritzaile bat izan zen, pedagogia modernoaren aitzindaritzat jotzen dena. Hurrengo bideoan ikus dezakezue Ekuadorren bere printzipioetan oinarrituz eraikitako eskola baten adibidea (egin klik irudiaren gainean).

- Haurrarengan konfiantza izan. Aurrekoaren ildotik, Elin Burnsek zioen haurrek gehiago deskubritzen dutela euren kabuz, helduok aginduta baino. Horretarako, baina, konfiantza izan behar dugu haurrarengan, autonomia bultzatuz eta helduon sarkortasuna alboratuz. Haurren galderei helduok ematen badiegu erantzuna, mugatu egingo genuke umeen gaitasuna etorkizunean euren kabuz erronkei aurre egiteko. Burnsen hitzetan: they discover for themselves far more than they are told.

- Jolasa eta ekintzaren bidez ikasi. Haurrak ikasteko eta garatzeko modurik aproposena jolasaren eta ekintzaren bidez da. Irakasleok zerbait esan edo irakurri baino, hobe da haurrak modu aktiboan jolasten eta eginez ikastea. Ondoko berbak erabili zituen Burnsek: learning by doing eta learning through play.

- Testuingurua zaindu. Garrantzitsua da, oso, haurrari eskaintzen zaion testuingurua. Erabat zaindu behar ditugu haurrei eskaintzen zaizkien materialak, espazioak eta giroa. Azpimarratzekoak iruditu zitzaizkigun haur galestarrei eskaintzen zaizkien txoko guztiak: etxea, lantegia, margotegia, eraikuntza txokoa, matematika txokoa, idazketa gunea, ipuin txokoa, entzute txokoa, antzokia, sormen txokoa, IKT txokoa, kafe txokoa, Burnsek zioenez: Such is the importance placed upon the quality of the physical environment and the resources provided that reference is made to “the environment as the third teacher”.

- Kanpo espazioa erabili. Bereziki Haur Hezkuntzan garrantzitsua da kanpo espazioari etekin handiagoa ateratzea. Kanpo espazioak aukera ematen du, besteak beste, bizitzako arazo errealak ikusteko eta erantzuten saiatzeko. Era berean, toki aparta da eginez ikasteko, mugitzeko, aktibo izateko, hitz egiteko… Galesen erabaki irmoa hartu dute klaseko hormak gainditzeko, edozein dela eguraldia. Burnsen hitzetan:  Outdoors …they have room and permission to be active, interactive, messy, noisy and work on a large scale…

- Kulturartekotasuna bultzatu. Komunitatean kultur aniztasuna egon edo ez, Galesen garrantzi berezia eman nahi diote kultura ezberdinen ezagutzari. Horretarako, aberastu gura dute kultur ezberdinen presentzia material eta ekintzetan. Burnsek zioenez: … more emphasis given to celebrating differences and developing children’s knowledge and understanding of racial, cultural diversity.

- Haurrak inplikatu euren lana planifikatzen, garatzen eta ebaluatzen. Garrantzia eman nahi diote haurrak euren lana aurrera eramateko gaitasun guztiei. Horren harira, irakasleak guztia zehaztu baino, hobetsi nahi dute haurrek beraiek euren lana planifikatzea, garatzea eta ebaluatzea. Burnsen hitzetan: If children know that they are given the opportunity to make their own decisions then they also know, because it is part of a negotiation made explicit by the teacher, that they have to fulfil their side of the bargain.

- Ebaluazioa indartu. Irakaslearen egiteko nagusia da gelan gertatzen dena aztertzea eta, beharrezkoa balitz, dagozkion estrategiak garatu eta aplikatzeko. Behaketa eta entzute bidezko ebaluazioa hartu nahi da etengabeko hobekuntzaren oinarri. Burnsek zioenez: Through observing and listening practitioners are able to…assess how much progress the children have made and whether they need further opportunities to consolidate their learning.

Nahiz eta Gales eta Euskal Herriko errealitateak oso bestelakoak izan, uste dugu hemen aipatutako guztia baliagarria dela gure haur eskola guztietarako.